๐ฌ๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐ฎ๐๐๐๐๐๐๐๐?!
De terecht gevoelige discussie over het opnieuw inzetten van de Groningse gasvoorraad staat volop in de media. Dat is mogelijk belangrijk voor Nederland, maar mijn inziens wordt er een belangrijk Europees vraagstuk over het hoofd gezien. Vroeger kocht Europa het meeste gas via lange termijncontracten. Nu is dat sterk verminderd en hierdoor moet het gas steeds vaker op de onvoorspelbare spot (dag)markt gehaald worden. gasprijs en leveringszekerheid komen in het geding als er schaarste ontstaat. Relevant en weer nu aan de orde met de Nederlandse (circa 8%) en Europese gasopslagen die historisch laag zijn.
Hoewel de EU haar afhankelijkheid van Gronings – en Russisch pijpleidinggas heeft verminderd, is dit niet gevolgd door een consistente lange termijn inkoopstrategie voor LNG gas-contracten. Europa koopt steeds meer op de spotmarkt (dagmarkt), wat prijsschommelingen en kwetsbaarheid vergroot. De vaarrichting van schepen met dit vloeibaar gemaakte aardgas (LNG) wordt over het algemeen op deze spotmarkt bepaald door de hoogste bieder.
Een doordachte LNG (lange termijn) inkoopstrategie kan daarmee wel leveringszekerheid vergroten, prijsvolatiliteit beperken รฉn flexibiliteit behouden voor de energietransitie, want gas en gascentrales blijven de komende jaren onmisbaar.
Als inwoner nabij Groningen en woonachtig tussen 2 gasopslagen, sta ik achter het besluit te stoppen met de directe gaswinning in Groningen. Wel zeg ik Nederlandse’ gasvelden zullen belangrijk blijven vanuit leveringszekerheid voor Nederland in tijden van crisis, door het achter de hand te houden als strategische noodreserve, maar ook langlopende Europese LNG-contracten verdienen dus minstens zoveel aandacht.
Vaste gas- en stroomcontracten zijn sinds de zorgwekkende Midden-Oosten-crisis ongeveer 20-30% duurder op basis van 1 tot 3 jarig energiecontract. Niemand heeft een glazenbol, maar als energieadviseur voor zakelijke klanten adviseer ik al vele jaren om ‘strategisch’ in te kopen, vanuit risicomanagement en kostenbeheersing, zodat bedrijven en (budget)gedreven organisaties niet afhankelijk zijn van de ‘grillen van de markt’. Nederland en Europa zouden mijn inziens ook meer langjarige gasdeals moeten sluiten.
En als Groningen ooit opnieuw bijdraagt aan onze energiezekerheid, dan mag dat nooit volgens het oude model. Alleen in nood en als het veilig kan, mรฉt blijvende compensatie en mรฉt volledige terugvloeiing van opbrengsten naar Noord-Nederland voor herstel, versterking en duurzame opbouw.
Afsluitend; de markt regelt veel, maar leveringszekerheid vraagt uiteindelijk om regie. Juist daarom moeten strategische voorraden, lange LNG termijncontracten en Groningen als noodreserve onderdeel blijven van het volledige gesprek in media, maatschappij en politiek.
Erik Spriensma van Energie Adviesbureau ‘Het Snoer Om’
