‘Elektriciteitstekort dreigt al in 2028’ kopt het NOS nieuws op 10-6-2026. In dit artikel duiden we dit nieuws.
We gaan van het gas af en steeds meer dingen op stroom doen: verwarmen met warmtepompen, elektrisch rijden en industrie elektrificeren.
Dat is goed voor de energietransitie, maar het betekent ook dat we veel meer elektriciteit nodig hebben. Dreigt er een elektriciteitstekort?
Volgens de nieuwste analyse van landelijke netbeheerder Tennet bestaat inderdaad het risico dat er over een paar jaar niet altijd genoeg stroom beschikbaar is. Vooral op momenten dat er weinig zon en wind is, terwijl de vraag naar elektriciteit juist hoog is.
Daarom is het niet genoeg om alleen zonnepanelen en windmolens te bouwen. We hebben ook centrales of andere oplossingen nodig die direct kunnen bijspringen als het nodig is. Zo zorgen de verschillende handelsmarkten er samen voor dat vraag en aanbod van elektriciteit continu in evenwicht blijven en het elektriciteitsnet betrouwbaar functioneert. In Nederland kan de ‘energiemarkt’ het niet meer alleen oplossen, naarmate de elektrificatie toeneemt. Het advies is om hiervoor een ‘capaciteitsmechanisme’ in te voeren. Het capaciteitsmechanisme is meer een langetermijn instrument, dat er voldoende regelbaar vermogen wordt bijgebouwd en behouden blijft. Zie het voor energiebedrijven zoals ENGIE Energie Nederland NV , Eneco en RWE als soort van verzekering om een centrale kostentechnisch ‘aan te houden’
Dat betekent dat energiebedrijven niet alleen betaald krijgen voor de stroom die ze leveren, maar ook voor het beschikbaar houden van capaciteit voor momenten waarop het systeem onder druk staat en er er voldoende reservevermogen beschikbaar blijft. Het capaciteitsmechanisme dus een soort van verzekering. Er wordt vooraf betaalt voor beschikbaar regelbaar vermogen, in plaats van achteraf voor geproduceerde stroom. En creëert investeringsbereidheid bij energieproducenten en leveringszekerheid voor de langere termijn. Dat is momenteel lastiger als je de markt ’tijdelijk’ zijn werk laat doen met energiecentrales die in de ‘mottenballen’ kunnen zijn
Tegelijkertijd mogen we best trots zijn op de Nederlandse energiesector. Een leveringszekerheid van ongeveer 99,5% (en 99,99% in de afgelopen jaren) is iets waar sommige landen jaloers op zijn. Dat de stroom uit het stopcontact komt wanneer we een schakelaar omzetten, vinden we vanzelfsprekend, maar daar werken dagelijks duizenden mensen hard aan bij energiebedrijven en netbeheerders.
De energietransitie draait daarom niet alleen om duurzaamheid, maar ook om betrouwbaarheid en betaalbaarheid. En gas (aardgas en/of LNG) blijft als transitiebrandstof hard nodig de aankomende jaren.
eigen afbeelding HSO
